آیا ظهور نزدیک است؟

بنا بر نص صریح قرآن کریم، هنگامی که حضرت موسی(علیه السلام) بر آن شد که برای ملاقات و مناجات با پروردگار خویش آهنگ کوه طور نماید، قوم خویش(بنی اسراییل ) را فراخواند و آنان را وعده کرد که تا پایان سی روز آینده به سوی ایشان باز خواهد گشت و آنگاه که خداوند متعال ده روز دیگر بر آن سی روز افزود عده ای از بنی اسرائیل گفتند موسی (علیه السلام) خلف وعده کرده و این مسأله زمینه ساز فتنه سامری و گوساله پرستی قوم یهود گردید. (الأعراف/142)

این روزها در برخی از محافل دینی به نقل از مرجع عالیقدر حضرت آیت الله العظمی بهجت، (دامت برکاته) گفته می شود که ایشان در قبال سوالی مبنی بر بشارتهایی درباره ظهور فرموده اند که ظهور نزدیک است؛ آنقدر نزدیک که حتی افراد سالخورده نیز می توانند به درک واقعه ظهور حضرت حجت(عجل الله تعالی فرجه) امیدوار باشند.

(این نقل قول را از زبان آیت الله ناصری از اینجا دریافت کنید).

راقم این سطور از یک سو در امین و ثقه بودن این علمای فرزانه ذره ای تردید ندارد. از سویی دیگر ظاهر این سخن ممکن است با پاره ای از احادیث منقول از اهل بیت علیهم السلام(روایتهایی که با عنوان "توقیت" شهرت یافته‌اند(5)) سازگار نیفتد بنابراین دیدگاه معقول و روی آورد منطقی در قبال مساله یاد شده چیست؟ به عقیده ما نمی توان و نباید از سر شتابزدگی و با اخذ موضع عجولانه، شأن و منزلت برخی از سرمایه ها و ذخیره های علمی و معنوی این کشور را زیر سوال برده آنها را در عداد وقت گزاران امر ظهور و مصادیقی برای این گونه روایتها به شمار آورد بلکه می بایست آنجا که سخنی چنین تامل برانگیز( آنهم به نقل از عالمی فرهیخته و دانشمند که خود بیش و پیش از ما بر اینگونه روایات اطلاع و اشراف کامل دارد) مطرح می شود تمام سعی و دقت خویش را در فهم صحیح مراد و مقصود گوینده به کار بندیم. به فراست می توان دریافت که مسأله "توقیت" اساسا بر خلاف فلسفه و مفهوم واقعی انتظار فرج است و ای بسا منتظران را سرخورده، دلسرد و ناامید سازد و یا اینکه در اصل اعتقاد ایشان به پدیده ظهور خدشه وارد آورد.

و اما رهیافت معقول و پاسخ به سوال مزبور در گرو تقدیم چند مقدمه است:

یکم:

 همانگونه که غیبت بر دو گونه است: غبیت صغری و غیبت کبری؛ ظهور نیز بر دو گونه است: ظهور اصغر و ظهور اکبر.

منظور از ظهور اکبر همان فرج حقیقی و تحقق حکومت عدالت محور آخرین حجت خدا در دوران آخر الزمان است اما مراد از ظهور اصغر، تحقق پاره ای از نشانه های آخر الزمان نظیر رویدادهای اجتماعی همانند قیامها و جنگها، وبرخی حوادث طبیعی همچون زلزله، سیلابها، خسوف و کسوف غیر عادی، و نیز برخی نشانه های خاص می باشد که در برخی کتب مانند کتاب"عصر ظهور" تألیف عالم فرزانه آیت الله کوران به تفصیل تبیین و بررسی شده است.

دوم:

وقوع برخی از نشانه های یاد شده حتمی است بدین معنا که تا این نشانه ها تحقق نپذیرد ظهور واقع نخواهد شد. برخی نشانه ها نیز محتمل الوقوعند.

سوم:

هر یک از نشانه های یاد شده به تنهایی در حکم معدّات (6) و به منزله علت ناقصه (7) برای تحقق ظهور اکبر انگاشته می شوند اما اراده و فعل انسانها به عنوان جزء اخیر علت تامه (8)در تحقق ظهور اکبر نقشی سرنوشت ساز و تعیین کننده دارد لذا در شماری از روایات، یکی از وظایف خطیر منتظران در عصر غیبت دعا و استغاثه به محضر ربوبی به منظور تعجیل در امر فرج معرفی شده است؛ و حضرت حجت علیه السلام خود راز گشایش این مسأله را به ما آموخته اند آنجا که درتوقیع صادر شده از ناحیه حضرتش می فرمایند:

"... و اکثرو الدعا لتعجیل الفرج فإن ذلک فرجکم" (9)

(... تا می توانید برای تعجیل در فرج دعا کنید چرا که فرج شما همان است.)

نتیجه گیری:

قدر مسلم پاره ای از نشانه های ظهور در عصر حاضر تحقق یافته است. ظهور این نشانه ها(ظهور اصغر) نوید بخش قریب الوقوع بودن ظهور اکبر است لکن اراده و فعل آدمیان می تواند در کنار سایر اسباب، موجب تسریع و یا تاخیر آن گردد.

پایان بخش نوشتار حاضر تذکار این نکته است که:

توقیت یاد شده از ناحیه علمای اعلام آن توقیت معهود در روایات نیست چرا که آن توقیت، تعیین زمان خاص الخاص و وقت دقیق برای امر ظهور است و این نحوه توقیت از کلام این بزرگان استنباط نمی شود.

نوشته شده توسط مهدی عباسیان در سه شنبه 30 مهر1387 ساعت 11:32 بعد از ظهر موضوع آیا ظهور نزدیک است؟ | لینک ثابت

مهدی منتظَر در نهج البلاغه

خطبه 100:

«و خلَّف فینا رایةَ الحقِّ، مَن تَقدَّمها مَرق، و مَن تَخلَّف عَنها زَهق، و مَن لَزِمها لَحَق، دلیلُها مَكیثُ الكَـلام، بَطـِىءُ القِیام، سَریعٌ إذا قَام، فإذا أنتُم أَلَنتم لَه رِقابَكم، و أَشَرتم إلیه بِـأَصابِعِكم جاءَهُ المَوتُ فذَهَب بِه فَلَبِثتُم بَعدَه ماشاءَ اللهُ، حتَّى یُطلِعَ اللهُ لَكم مَن یَجمَعُكم، و یَضُـمُّ نَشرَكم ، فلاتَطمَعوا فِى غَیرِ مُقبِل، و لاتَیأَسُوا مِن مُدْبِر ، فإنَّ المُدْبرَ عَسى أن تَزِلَّ بِهِ إِحدَى قائِمَتَـیْهِ، و تَثبُتَ الأُخرَى، فَتَرجِعَا حتَّى تَثْبُـتا جَمِیعاً »

او ( پیامبر ) پرچم حق را برافراشت و در میان ما به یادگار گذارد; آن كس كه از زیر سایه این پرچم پاى پیش نهد از شریعت اسلام خارج گردد; و آن كس كه از پیرویش سر باز زند به هلاكت رسد; و سرانجام كسیكه زیر سایه این پرچم به پیش رود راه سعادت پیموده و به آن دست یابد.

ابن ابی الحدید همچون دیگر شارحان ، بى چون و چرا هدف از ایراد این خطبـه را پیشگـوئى از مهـدى و توصیف آن حضرت دانسته و مى گوید: شخصى را كه خدا برمى انگیزد از اهل بیت است; و این سخن اشاره به مهـدى آخرالزمان مى باشد و در نزد ما ( اهل تسنن ) غیر موجود است و از این پس وجود پیدا خواهد كرد; و به عقیده امامیه اكنون موجود مى باشد

پرچمدار این پرچم با شكیبائى و آرامش سخن گوید; و با كندى و تأنى در اجراى كارها بپا خیزد; امّا چون بپا خواست بسى شتاب كند تا به پیروزى نهائى رسد; پس آنگاه كه سر در گرو فرمانش نهادید ، و با سرانگشت به سویش اشاره كردید ، دوران او سپرى شده و مرگش فرارسد.

از آن پس ناگزیر مدتى كه مشیت الهى اقتضاء كند در انتظار بسر برید ، آنگاه خداوند شخصیتى را برانگیزد تا شما را ( كه به اختـلاف و جـدائى گرائیده اید ) جمع كند و پراكندگى شما را سر و سامان بخشد. پس به كسیكه ( چیزیكه ) رو نكرده دل مبندید; و از آن كه رو گردانده ناامید مشوید.

آگاه باشید كه آل محمّد صلَّى الله علیه و آله همانند ستارگان این گنبد مینا باشند; آن هنگام كه یكى از آنها غروب كند دیگرى بدرخشد.

گوئى چنان است كه در پرتو آل محمد(ص) نعمتهاى الهى را بر شما فراوان و تمام شده مى بینم; و آنچه را كه آرزویش را در دل مى پروراندید بدان دست یافتید.

ابن ابى الحدید مى نویسد:امام این خطبه را در سومین جمعه زمامدارى خود ایراد فرمود; و ضمن آن به مطالبى پیرامون احوال خود اشاره كرد.

سپس همچون دیگر شارحان ، بى چون و چرا هدف از ایراد این خطبـه را پیشگـوئى از مهـدى و توصیف آن حضرت دانسته و مى گوید: شخصى را كه خدا برمى انگیزد از اهل بیت است; و این سخن اشاره به مهـدى آخرالزمان مى باشد و در نزد ما ( اهل تسنن ) غیر موجود است و از این پس وجود پیدا خواهد كرد; و به عقیده امامیه اكنون موجود مى باشد.

اكنون لازم است كه درباره « و لاتَیأَسُوا مِن مُدْبِر » توضیح دهیم كه معنى آن این است كه از كسیكه روگردانده مأیوس و ناامید مشوید; و مصداق آن غیبت حضرت مهدى(ع) و روگردانى آن حضرت از تصدّى ریاست و زعامت ظاهرى باشد ، تا هنگام ظهور.

ولى ابن ابى الحدید به خاطر فرار از رفتن زیر بار ولادت آن بزرگوار و غیبتش به دست و پا افتاده ، و خواسته است وانمود كند لازمه « مُدْبِر » بودن ، موجود بودن است ، و در صورت عدم تولّد و موجود نبودن ، تعبیر به ادبار و روگردانى غلط است و مفهوم معقولى ندارد.

آگاه باشید كه آل محمّد صلَّى الله علیه و آله همانند ستارگان این گنبد مینا باشند; آن هنگام كه یكى از آنها غروب كند دیگرى بدرخشد.

آنگاه كلمه « و لاتَیأَسُوا مِن مُدْبِر » را این چنین معنا مى كند كه هرگاه این مهدى از دنیا رفت و فرزندانش را بجانشینى برگزید و كار یكى از آنها به اضطراب و ناپایدارى گرائید ، پس مأیوس نشوید و به شكّ نیفتید و نگوئید شاید ما در پیروى اینان دچار اشتباه شده ایم ، زیرا . . .

اكنون این گونه بیراهه روى در تفسیر كلام روشن امام(ع) را ، جز به مخالفت با واقعیات وتعصب مذهبى ، بر چه چیز مى توان تطبیق كرد؟! جوابش به عهده خود خوانندگان است و نیازى به توضیح ندارد.

نوشته شده توسط مهدی عباسیان در پنجشنبه 25 مهر1387 ساعت 11:13 بعد از ظهر موضوع مهدی منتظَر در نهج البلاغه | لینک ثابت

آسیب‏شناسى آخر الزمان(۲)

بر اساس پیش‏گویى قرآن دوره ارتدادى براى جوامع اسلامى و مسلمین ممكن است رخ بدهد و در نقطه مقابل به جاى افرادى كه مرتد شده‏اند انسان‏هاى دیگرى با خصوصیاتى كه آیه شریفه یك یك آنها را ذكر مى‏كند، جایگزین مى‏شوند . از این مطلب بر مى‏آید كه جوامع اسلامى و مخصوصا جوامعى كه از نظر بنیه هاى اعتقادى دچار ضعف‏هایى هستند یك دوره ارتداد یا برگشت از ارزش‏هاى دینى را پیش رو خواهند داشت . البته در نقطه مقابل انسان‏هایى خواهند بود كه جایگزین این انسان‏هاى مرتد مى‏شوند .

ارتداد در اینجا به معنى برگشت از اصول اعتقادى نیست; آنچنان كه در فقه مصطلح است . بلكه یك اصطلاح قرآنى است كه به معنى برگشت از ارزش‏هاست . وقتى كه ما مراجعه به روایات اسلامى مى‏كنیم مى‏بینیم در آنها هم نشانه‏هایى بر این موضوع وجود دارد . بر همین اساس، بحثى تنظیم كرده‏ایم به نام آسیب شناسى آخرالزمان، یعنى آفت‏هایى كه ممكن است گروه‏هایى از مردم و یا ارزش‏ها و مقدسات در دوره آخر الزمان گرفتار آن بشوند . به عبارتى وقتى كه شما خانواده را و برخورد پدر و مادر و فرزندان را در دوره آخر الزمان از دیدگاه روایات مورد دقت قرار مى‏دهید مى‏بینید كه آسیب‏ها و آفت‏هایى در خانواده‏ها و در ارتباط بین افراد و اعضاء خانواده ممكن است وجود داشته باشد كه اگر همه مؤمنین این آفت‏ها و آسیب‏ها را به دقت از دیدگاه معصومین (ع) مورد مطالعه قرار بدهند چند نتیجه براى آنها خواهد داشت .

نتیجه اول این است كه آنها براى اینكه در دامن این آفت‏ها و آسیب‏ها نیفتند براى خودشان نوعى حراست و حفاظت ایجاد مى‏كنند . نتیجه دیگر اینكه براى آنها زمینه یك نحوه پیش بینى و زمان شناسى فراهم مى‏شود .

بحث از مقابله دو گروه در آخرالزمان، كه در روایات به آن اشاره شده، از آن رو بر ما لازم است كه ما جایگاه خودمان را و وظیفه خودمان را به شكل روشن در این اتفاقات و وقایعى كه ممكن است‏به شكلى در جوامع اسلامى اتفاق بیفتد یا در حال اتفاق باشد، بدانیم و بتوانیم خودمان را در برابر اتفاق‏هاى ناگوارش مصونیت‏ببخشیم و ان شاء الله از كسانى باشیم كه جزء سربازان و نوكران آقا امام زمان (ع) قرار دارند

در دوره آخرالزمان بر اساس این آیه شریفه یك دوره بازگشت از ارزش‏ها وجود دارد كه شما با مراجعه به روایات تفصیل ، تفسیر و تبیین این بازگشت را به دقت مى‏بینید . در روایات از یك سو آسیب‏هایى كه در آخرالزمان متوجه مقدسات و ارزش‏هایى چون امر به معروف و نهى از منكر، قرآن، اذان، برخورد با علما و ... مى‏شود ذكر شده است . از سوى دیگر آسیب‏هایى كه براى آحاد مردم جامعه; مانند علما، حكام، پدر و مادرها، فرزندان، زنان و مردان پیش مى‏آید یكى یكى به آنها اشاره شده است .

از دیدگاه دیگر مى‏توانیم به این قصه این جور نگاه كنیم كه آسیب‏هایى ممكن است از نظر اقتصادى، سیاسى و اخلاقى و اعتقادى گریبانگیر مردم شود كه علم به این آسیب‏ها نوعى روشنى در ذهن انسان ایجاد مى‏كند، افقى را باز مى‏كند كه باعث مى‏شود انسان مواظبت‏هاى جدى نسبت‏به خودش داشته باشد و وظیفه خودش را بهتر تشخیص دهد .

حضرت استاد مطهرى در كتابى كه درباره حضرت مهدى (ع) دارند به همین آیه شریفه اشاره مى‏كند .

این آیه شریفه مى‏فرماید: اى كسانى كه ایمان آورده‏اید اگر عده‏اى از شما در پایبندى به اصول و ارزش‏هاى دینى دچار برگشت و ارتجاع و ارتداد شدند خداوند متعال گروه دیگرى از مؤمنین را جانشین مى‏كند كه آنها در مرحله دیندارى و دین باورى بسیار بسیار قوى و خالصانه عمل مى‏كنند . گروهى كه جانشین شما هستند با این خصوصیات هستند كه «یحبهم و یحبونه‏» ; آنها خداوند متعال را دوست دارند و خداوند متعال هم ایشان را دوست دارند كه یك پیوند عاطفى دو طرفه بین این گروه از مؤمنین و خداوند و از طرف خداوند با این افراد وجود دارد . از خصوصیات دیگرى كه اینها دارند این است كه در برابر مؤمنین انسان‏هاى متواضع و فروتنى هستند «اذلة على المؤمنین‏» كه نشان دهنده ارتباط سالم اجتماعى است كه بین این گروه مؤمنین وجود دارد .

نوشته شده توسط مهدی عباسیان در پنجشنبه 18 مهر1387 ساعت 9:12 بعد از ظهر موضوع آسیب شناسی آخرالزمان(1) | لینک ثابت

انتظار سازنده و خود سازی مدیران(۱)

انتظار فرج و امید به آینده به دو نوع است:انتظاری که سازنده، تعهد آور، نیرو آفرین است به گونه ای که می تواند نوعی عبادت و حق پرستی به شمار آید و انتظاری که ویرانگر، اسارت بخش، فج کننده و نوعی اباحیگری به شمار می آید.انتظار یک مقوله اعتقادی اجتماعی است و منتظر فردی است که به دلیل اندیشه ای که در دل دارد، خود را به شناخت و انجام یک سلسه تعهدات ویژه، وظیفه دار احساس می کند.انتظار اعتقادی است که جنبه فردی داشته و در دل ریشه می دواند و درست همزمان بخاطر بار فرهنگی و عملی که بر آن نشسته، صورت اجتماعی پیدا می کند و منتظر را به حرکت و تلاش وا می دارد.انتظار جدایی، جدایی تفکیک نا پذیر با بسامان رسانیدن نا بساما نیها و از بین بردن مفاسد و گناهان و سرکشی ها داشته و هرگز با امواج عصیان و سرکشی و دامن زدن به جریا فساد و تباهی جمع نمی گردد.امام صادق (ع) می فرماید:«پس بکوشید و انتظار کشید که گوارایتان باد ای کسانی که مشمول رحمت حق قرار گرفته اید.»در این روایت پیوندی خجسته میان انتظار، تلاش و شمول رحمت الهی را شاهدیم که خط بطلان بر تمام تحلیل هایی ناروایی دارد که چهره انتظار را با دامن زدن به  گناه مشوب می سازد چرا که انتظار، جدیت و رحمت خدا دارای بار مثبت و نشان از سازندگی و ساماندهی به همراه دارد.امام صادق(ع):در حدیثی دیگر در خصوص وظایف فردی منتظران واقعی می فرمایند:«هر که را حضور در جمع یاران مهدی (عج) شادمان سازد پس انتظار کشد،از گناه بپرهیزد،رفتاری نیک پیشه کند که چنین کسی منتظری راستین است.»امام سجاد (ع) نیز می فرمایند:«آنانکه در غیبت مهدی به پیشوایی اش معترف بوده و دیده به راه ظهورش می باشند از مردم تمامی زمانها والا ترند...اینان همانند رزمندگان رکاب پیامبر خدایند،اینان مومنان ویژه و شیعیان راست کردار ما بوده در عیان و نهان مردم را به سوی دین خدای بزرگ فرا می خوانند.»

این روایات موید دو وظیفه برای منتظران حقیقی مهدی(عج) می باشد:

1-خود سازی:در زمان غیبت، گروهی از صالحان و متقین بر روی زمین زندگی می نمایند که با تهذیب نفس و جهت دادن به غرایز در جهت رشد و تعالی خود، تلاش می نمایند روح و جسم خود را برای خدمت گزاری در حکومت قائم آل محمد(عج) آماده نمایند.در دوران غیبت باید کوشید اما بر اساس ورع و تقوی، نه بر اساس هوای نفس و شهوت،کسب پست،مقام،ثروت و محبوبیت.با بی مبالاتی و عدم عدم پرهیز از گناه،خود را شیعه نمی توان نامید تا چه رسد به شیعه منتظر.

2-جامعه سازی:شیعه در زمان غیبت، تنها به هایت خود و حفظ خود از گناه بسنده نمی کند.او خود را از سرنوشت دیگران در دستگیری افتادگان در ارشاد گناهکاران نیز سهیم و مسئول می داند.او تلاش می نماید تا دیگران نیز با اصلاح خویش، مولای حقیقی و پیشوای الهی را بشناسد.امام صادق(ع): در این خصوص در دعای ندبه می فرماید:«عزیز علی ان ابکیک و یخذلک الوری»،(بر من دشوار است که بر تو گریان باشم اما دیگران تو را واگذارند).با توجه به این سخن منتظر واقعی علاوه بر پرورش و خو سازی روحی و جسمی خود در تلاش می باشد که با عمل صالح و امر به معروف و نهی از منکر، زمینه اصلاح اطرافیان و جامعه خویش را فراهم نموده و اولین حلقه از حلقه های قیام حضرت مهدی(عج) و پیروزی آن را فراهم آورند.یکی از مهم ترین اقشار جامعه که نقش تاثیر گذاری در زمینه سازی ظهور حضرت ولیعصر(عج) دارند، طبقه کارگزاران و مدیران حکومتی می باشند.امام زمان (عج) در فرمایشات الهی خود برای دولتمردان در دوران غیبت و در دولت مهوی دو شاخصه بسیار مهم را ذکر می نمایند که بنیانهای سعادت ساز جامعه مهدوی است.«و تفضل علی امراءنا بالعدل و الشفقه».

نوشته شده توسط مهدی عباسیان در چهارشنبه 10 مهر1387 ساعت 7:3 بعد از ظهر موضوع انتظار سازنده و خودسازی مدیران(1) | لینک ثابت

آسیب‏شناسى آخر الزمان

قسمت اول

قرآن كریم در سوره مائده، آیه 54، دوره‏اى را به نام دوره ارتداد براى جوامع اسلامى پیش‌بینى كرده، مى‏فرماید:

یا ایها الذین آمنوا من یرتد منكم عن دینه فسوف یات الله بقوم یحبهم و یحبونه اذلة على المومنین اعزة على الكافرین یجاهدون فى سبیل الله و لا یخافون لومة لائم ذلك فضل الله یؤتیه من یشاء و الله واسع علیم .

اى كسانى كه ایمان آورده‏اید، هر كه از شما از دینش بازگردد چه باك; زودا كه خدا مردمى را بیاورد كه دوستشان بدارد و دوستش بدارند . در برابر مؤمنان فروتنند و در برابر كافران سركش; در راه خدا جهاد مى‏كنند و از ملامت هیچ ملامتگرى نمى‏هراسند . این فضل خداست كه به هر كس كه خواهد ارزانى دارد، و خداوند بخشاینده و داناست .

بر اساس این آیه شریفه و با توجه به برداشتى كه علامه طباطبایى (قدس سره) در جلد پنجم تفسیر المیزان در توضیح این آیه شریفه داشته‏اند و با توجه به روایاتى كه از اهل بیت عصمت و طهارت (ع) رسیده است ما مى‏توانیم پیش‏گویى‏هایى براى آینده جوامع اسلامى، از جهت فرهنگى، سیاسى و اقتصادى داشته باشیم . از جمله پیش‏گویى‏ها این است كه در دوران پایانى عمر زمان و یا به تعبیر خود روایات آخرالزمان جوامع اسلامى و مسلمین دچار دو حركت متعاكس از نظر برخورد با ارزش‏ها مى‏شوند .

در آخرالزمان دو گروه مقابل هم قرار مى‏گیرند: عده‏اى گرفتار فساد و فتنه دوره آخرالزمان و دچار مشكلات مى‏شوند و به عبارتى میكروب‏هایى كه در آخرالزمان وجود دارند در روح آنها نفوذ مى‏كند و دین آنها را دچار مشكل مى‏كند و در نقطه مقابل دقیقا در همان زمان گروه دیگرى وجود دارند كه آنها در برابر این حوادث و این آفات اجتماعى و یا دینى مقاومت و صبورى مى‏كنند، پایمردى از خودشان نشان مى‏دهند و آنها مى‏توانند از زمینه‏سازان فرج آقا و مولا امام زمان (ع) باشند

نوشته شده توسط مهدی عباسیان در جمعه 5 مهر1387 ساعت 1:24 قبل از ظهر موضوع آسیب شناسی آخرالزمان(1) | لینک ثابت